Inicjatywa na rzecz przedsiębiorczości społecznej – budowanie ekosystemu sprzyjającego przedsiębiorstwom społecznym w centrum społecznej gospodarki i społecznych innowacji cz.I



Sprawozdawca J. Hibner w zastępstwie za B. Marcinkiewicza: Przedsiębiorstwa społeczne to w gruncie rzeczy podmioty gospodarcze, których celem jest osiągnięcie jak największych korzyści społecznych korzystając z narzędzi i technologii biznesu. Przedsiębiorstwa te działają pod różnymi markami i formami prawnymi tj. spółdzielnie socjalne, zakłady aktywizacji zawodowej, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółki non profit, spółki pożytku publicznego, spółdzielnie pracy jak również fundusze doręczeniowe i pożyczkowe oraz organizacje pozarządowe prowadzące działalność gospodarczą. Istotną różnicą odróżniającą je od innych podmiotów prawnych jest fakt, iż swoje zyski przeznaczają przede wszystkim i tylko na cele społeczne m.in. poprzez dostarczanie dobrej jakości usług publicznych oraz działań na rzecz rozwoju lokalnej społeczności. Kolejnym celem działania tych podmiotów jest przywracanie godności społecznej i niezależności ekonomicznej ludziom wykluczonym społecznie. Często są to ludzie upośledzeni umysłowo i fizycznie wykluczeni ze społeczeństwa. Ważne jest, żeby ludzie ci wrócili do społeczeństwa poprzez możliwość uzyskania pracy. Ludzie upośledzeni fizycznie często nie mogący dotrzeć do normalnych miejsc pracy mający często dobre wykształcenie, a potrzebujący pomocy, żeby zaistnieć w społeczeństwie. Z zadowoleniem przyjmowana jest więc inicjatywa na rzecz przedsiębiorczości społecznej zaproponowaną przez Komisję Europejską. Przedsiębiorczość ta jest ważna, ale bardzo niedocenianą działalnością w kontekście relacji prospołecznych, mających za główny cel oddziaływanie społeczne, a nie tylko generowanie zysku. Podmioty te wzorują się na demokratycznych zasadach, stawiając na spójność społeczną i integrację społeczną. Poprzez duże zaangażowanie pozytywnie wpływają na trwały rozwój gospodarczy. Niestety działalność ta zmaga się z poważnymi przeszkodami w działaniu i finansowaniu swoich inwestycji. Przeszkadza też skomplikowana administracja związana z rachunkowością i brak odpowiedniego „know how”. Z zadowoleniem witamy więc plany Komisji Europejskiej pod względem zwiększenia dostępu do finansowania tych podmiotów, poprzez tworzenie nowych ram regulacyjnych na szczeblu europejskim i nowych instrumentów inwestycyjnych. Dobrym pomysłem jest też utworzenie systemu europejskich funduszy przedsiębiorczości społecznej i europejskich kapitałów wysokiego ryzyka. Dużym ułatwieniem jest uproszczenie zasad rachunkowości dla MŚP, gdyż przeważająca większość przedsiębiorstw społecznych mieści się właśnie w tej kategorii prawnej. To nie są giganty przemysłowe tylko małe kilkuosobowe spółki ludzi dobrej woli. Niestety pomimo wielu zalet przedsiębiorstw społecznych nie cieszą się one wielkim uznaniem nawet wśród społeczności lokalnej. Często wynika to z braku wiedzy oraz utrwalonych stereotypów i uprzedzeń. W związku z tym jednym z podstawowych zadań spoczywających na Komisji Europejskiej powinna być zmiana mentalności społeczeństwa poprzez kampanie informacyjne i poszerzenie świadomości społecznej we wszystkich państwach członkowskich. Przedsiębiorstwa społeczne stanowią 10% ogółu przedsiębiorstw europejskich tworząc 100 mln miejsc pracy.

P. Toia: Zgadzam się całkowicie z opinią. PE powinien zająć się tą inicjatywą. Trzeba wspierać podmioty gospodarki społecznej. Pojawił się fundusz inwestycyjny dla przedsiębiorstw społecznych. Nie należy tych podmiotów postrzegać jako narzędzi polityki społecznej. Trzeba zwiększyć ich podmiotowość gospodarczą. Przedsiębiorstwa te muszą też generować zyski. Celem tych działań jest tworzenie miejsc pracy i dobrobytu, nie tylko zysk. Trudno wskazać jedną formułę dla wszystkich krajów, gdyż wszystko zależy od realiów. Ważny jest też dostęp do instrumentów finansowych. Brak środków utrudnia kształcenie ludzi. Także tym podmiotom potrzeba innowacji. Nie są to tylko przedsiębiorstwa zajmujące się prostą działalnością. Często wykorzystuje się fakt, iż firmy te mają niższy koszt robocizny. Osoby powyżej 50-tego roku życia wykluczone przez rynek mogłyby znaleźć możliwość realizacji zawodowej w tych przedsiębiorstwach.

J. Andres Barea: Przedsiębiorstwa społeczne często mają podwójny wpływ na społeczeństwo. Zyski są inwestowane w same przedsiębiorstwo i oddziaływają na to społeczeństwo. Trzeba się zastanowić w jaki sposób umożliwić dostęp inwestorom niezawodowym do tego typu przedsiębiorstw. Należy podkreślić, iż innowacja jest cechą tych przedsiębiorstw i są one wysoce motywowane oraz dysponują kapitałem. Dużym atutem jest też zaangażowanie pracowników.

H. Weber: W demokracji europejskiej gospodarka powinna uwzględniać trzy sektory: prywatny komercyjny, sektor usług publicznych oraz sektor gospodarki społecznej. Celem przedsiębiorstw działających w tym ostatnim sektorze jest zabezpieczanie różnych potrzeb społecznych. Firmy nie są tylko elementem dobroczynnym mającym na celu wprowadzanie bezrobotnych na rynek pracy. UE musi zapewnić dostęp do finansów dla takich firm.